3.ΑΗΗΕ

Γενικά

Τα Απόβλητα Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού είναι ηλεκτρικές ή ηλεκτρονικές συσκευές οι οποίες έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής τους και δε χρησιμοποιούνται πια από τους ιδιοκτήτες τους.

Στα ΑΗΗΕ περιλαμβάνονται:

• Μεγάλες οικιακές συσκευές: ψυγεία, καταψύκτες, πλυντήρια ρούχων και πιάτων, στεγνωτήρια, ηλεκτρικές κουζίνες, ηλεκτρικά μάτια, φούρνοι μικροκυμάτων, ηλεκτρικές θερμάστρες, ηλεκτρικά καλοριφέρ, ανεμιστήρες, air condition, ιονιστές κ.α.
• Μικρές οικιακές συσκευές: ηλεκτρικές σκούπες, ηλεκτρικές ραπτομηχανές, σίδερα, φρυγανιέρες, φρυτέζες, τοστιέρες, μύλοι, μίξερ, καφετιέρες, ηλεκτρικά μαχαίρια, πιστολάκια, ηλεκτρικές οδοντόβουρτσες, ξυριστικές και αποτριχωτικές μηχανές, ρολόγια, ζυγαριές, ξυπνητήρια κ.α.
• Εξοπλισμός πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών: ηλεκτρονικοί υπολογιστές όλων των τύπων, lap tops, notebooks, notepads, εκτυπωτές, φωτοαντιγραφικά μηχανήματα, γραφομηχανές, κομπιουτεράκια, συσκευές φαξ, τηλέτυπα, τηλεφωνικές συσκευές (ασύρματες και μη), τηλεφωνικές συσκευές με κερματοδέκτη, κινητά τηλέφωνα κ.α.
• Καταναλωτικά είδη: video and dvd players, home cinema systems, mp3 players, ipods, τηλεοράσεις, ραδιόφωνα, βιντεοκάμερες, συσκευές ηχογράφησης, ενισχυτές ήχου, ηλεκτρικά μουσικά όργανα κ.α.
• Φωτιστικά είδη: λαμπτήρες (εκτός από λαμπτήρες πυρακτώσεως), λαμπτήρες φθορισμού μικρών διαστάσεων, λαμπτήρες εκκενώσεως υψηλής έντασης, λαμπτήρες νατρίου υψηλής πίεσης, λαμπτήρες αλογονούχων μετάλλων, λαμπτήρες νατρίου χαμηλής πίεσης, φωτιστικά για λαμπτήρες φθορισμού κ.α.
• Εργαλεία (εκτός από τα σταθερά βιομηχανικά εργαλεία μεγάλης κλίμακας): τρυπάνια, πριόνια, εργαλεία για τόρνευση, λείανση, επίστρωση, τρόχισμα, πριόνισμα, κόψιμο, τεμαχισμό, διάτμηση, διάνοιξη οπών, μορφοποίηση, κύρτωση και άλλες παρόμοιες επεξεργασίες ξύλου, μετάλλων και άλλων υλικών, βιδολόγοι, εργαλεία συγκόλλησης, ψεκαστήρια, κουρευτικές μηχανές γκαζόν, χορτοκοπτικές μηχανές, σκαπτικές μηχανές κ.α.
• Παιχνίδια- Εξοπλισμός ψυχαγωγίας και αθλητισμού: ηλεκτρικά τραίνα ή αυτοκινητόδρομοι, play stations, βιντεοπαιχνίδια, κερματοδέκτες τυχερών παιχνιδιών (φρουτάκια) κ.α.
• Ιατροτεχνολογικές συσκευές (εξαιρουμένων όλων των εμφυτεύσιμων και μολυσμένων προϊόντων): ακτινολογικός εξοπλισμός, καρδιολογικός εξοπλισμός, συσκευές αιμοκάθαρσης, συσκευές ανάλυσης, καταψύκτες, τεστ γονιμοποίησης
• Όργανα παρακολούθησης και ελέγχου: ανιχνευτές καπνού, συσκευές θερμορύθμισης, θερμοστάτες, αυτόματες βάνες κ.α.
• Συσκευές αυτόματης διανομής: συσκευές αυτόματης διανομής θερμών ποτών, συσκευές αυτόματης διανομής φιαλών, συσκευές αυτόματης διανομής χρημάτων κ.α.

Σύσταση

Τα συνηθέστερα υλικά από τα οποία κατασκευάζονται οι ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές είναι τα σιδηρούχα μέταλλα, το πλαστικό, το γυαλί, το αλουμίνιο και ο χαλκός. Εκτός όμως από αυτά, ο ηλεκτρονικός και ηλεκτρικός εξοπλισμός περιέχει διάφορες επικίνδυνες για το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία ουσίες, των οποίων η διαχείριση θα πρέπει να γίνεται με καθορισμένο τρόπο. Οι συνηθέστερες από αυτές τις ουσίες είναι:

• PCB, επιβραδυντές φλόγας (ΤΒΒΑ, PBB, PBDE), CFC, PVC
• Βαρέα μέταλλα (αρσενικό, βάριο, βερύλλιο, κάδμιο, χρώμιο, μόλυβδος, λίθιο, υδράργυρος, νικέλιο, σελήνιο, σπάνιες γαίες, οξείδια ψευδαργύρου)
• Ραδιενεργές ουσίες (π.χ. αμερίκιο)

Ανακύκλωση/ Επεξεργασία

Οι μέθοδοι επεξεργασίας που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ταξινομούνται στις εξής δύο βασικές κατηγορίες:

• Ανάκτηση προϊόντων ή εξαρτημάτων τους (ανακύκλωση κλειστού τύπου)
• Αποσυναρμολόγηση και ανάκτηση υλικών (ανακύκλωση ανοικτού τύπου)

Στην πρώτη περίπτωση τα ΑΗΗΕ συλλέγονται και ελέγχονται ως προς την κατάσταση της λειτουργίας τους. Αυτά που βρίσκονται σε καλή κατάσταση επαναπροωθούνται στην αγορά (αυτούσια ή ως εξαρτήματα). Σύμφωνα με την πρακτική αυτή, πριν την επαναπώλησή τους, ενδέχεται να πραγματοποιηθεί και κάποια απλή ή εκτεταμένη επισκευή τους.

Στη δεύτερη περίπτωση, τα υλικά από τα οποία είναι κατασκευασμένα τα ΑΗΗΕ ανακτώνται με κάποιο τρόπο και χρησιμοποιούνται για την κατασκευή νέων προϊόντων. Χρησιμοποιείται ως επί το πλείστον δεδομένου ότι λόγω της ταχύτατης εξέλιξης της τεχνολογίας η επαναχρησιμοποίηση και η επισκευή/ αναμόρφωση των ΑΗΗΕ βρίσκουν περιορισμένη εφαρμογή.

Τα στάδια επεξεργασίας που εφαρμόζονται στα ΑΗΗΕ  για την ανάκτηση των υλικών τους είναι:

• Απορρύπανση, όπου απομακρύνονται κάποια επικίνδυνα εξαρτήματα/ τμήματα όπως πυκνωτές, στοιχεία που περιέχουν υδράργυρο, μπαταρίες, πλακέτες, μελάνια εκτύπωσης, λυχνίες καθοδικών ακτινών κ.α.
• Αποσυναρμολόγηση, της οποίας η μεθοδολογία εξαρτάται από το είδος των εκάστοτε επεξεργαζόμενων ΑΗΗΕ και από τη δυνατότητα ανάκτησης των επιμέρους κατασκευαστικών υλικών της συσκευής. Διακρίνονται οι περιπτώσεις μη καταστροφικής αποσυναρμολόγησης, μερικώς καταστροφικής αποσυναρμολόγησης, επιλεκτικής αποσυναρμολόγησης και καταστροφικής αποσυναρμολόγησης.
• Τεμαχισμός με τη χρήση σπαστήρων, κοκκοποιητών κτλ.
• Διαχωρισμός για τον οποίο χρησιμοποιούνται διάφορες τεχνολογίες όπως: μαγνητικός διαχωρισμός, διαχωρισμός ειδικού βάρους, επαγωγικός διαχωρισμός, διαχωρισμός μέσω φυγοκεντρικού επιταχυντή, κρυογενικές μέθοδοι, θερμικές μέθοδοι, ηλεκτροστατικός διαχωρισμός, αεροδιαχωρισμός, διαχωρισμός υγρής κλίνης κ.α.

Τα συνήθη ρεύματα υλικών στα οποία καταλήγουμε μετά την επεξεργασία των ΑΗΗΕ είναι:

• Σιδηρούχα μέταλλα
• Μη σιδηρούχα μέταλλα
• Πλαστικά
• Γυαλί
• Πολύτιμα μέταλλα